Quantcast
peoplepill id: helena-sujkowska
HS
1 views today
12 views this week
Helena Sujkowska
The basics

Quick Facts

From Poland Ukraine
Gender female
Birth 29 January 1872, Kyiv, Ukraine
Death 23 September 1944, Warsaw, Poland (aged 72 years)
Star sign Aquarius
The details (from wikipedia)

Biography

Helena Antonina z Chmieleńskich Sujkowska (używała także imienia Halina),(ur. 29 stycznia 1872 w Kijowie, zm. 23 września 1944 w Warszawie) –  działaczka socjalistyczna, oświatowa i kobieca, senator II RP, łączniczka w powstaniu warszawskim, podporucznik Wojska Polskiego.

Życie

Urodziła się w polskiej rodzinie ziemiańskiej, herbu Leszczyc na Kijowszczyźnie. Jej ojciec, Antoni Chmieleński (1835-1920) był generałem armii carskiej; a matką była Julia Waleria z Brzostowskich (1838–1921). Dwaj bracia ojca, Ignacy i Zygmunt, uczestniczyli w sposób znaczący w powstaniu styczniowym. Starszą siostrą Heleny była działaczka socjalistyczna i kobieca Maria Chmieleńska (1869-1945?). U rodziny Chmieleńskich często zatrzymywał się Józef Piłsudski. Po ukończeniu pensji w Kijowie chciała studiować nauki chemiczne, na co jednak nie zgodzili się jej rodzice. Ukończyła konserwatorium, później jednak nie grała.

Po wyjściu za mąż w 1896 za Antoniego Sujkowskiego (1867-1941) przeniosła się z nim do Warszawy. Pracowała jako nauczycielka, równocześnie organizowała i prowadziła tajne nauczanie. Od 1898 należała wraz z mężem do nielegalnej Polskiej Partii Socjalistycznej, współpracując z Marią Paszkowską i swoją starszą siostrą Marią przy kolportażu "bibuły" socjalistycznej. Podczas rewolucji 1905-1907 była jedną z organizatorek strajku szkolnego w Warszawie, należąc do Koła Wychowawców. Po rozłamie członkini PPS-Frakcji Rew. Od 1907 mieszkała w Będzinie, gdzie mąż był dyrektorem miejscowej Szkoły Handlowej. W kwietniu 1913 była współzałożycielką Ligi Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego.

Po wybuchu I wojny światowej działała w Polskiej Organizacji Narodowej, w intendenturze komisariatu okręgowego Zagłębia Dąbrowskiego. Organizatorka i przewodnicząca koła LK PW w Będzinie (1914-1916). Należała także do Polskiej Organizacji Wojskowej. W latach 1915-1916 współpracowała z kierowanym przez Ksawerego Praussa Centralnym Biurem Szkolnym. W 1916 została wraz z mężem na krótko aresztowana przez władze niemieckie. Po uniewinnieniu przez sąd polowy Sujkowscy przenieśli się do Warszawy. Jedna z czołowych działaczek Ligi Kobiet PW, w latach 1917-1918 członkini i wiceprzewodnicząca jej Naczelnego Zarządu. Z ramienia Ligi Kobiet PW członkini Centralnego Komitetu Narodowego w Warszawie (listopad 1916 – czerwiec 1917), a także Zarządu CKN i jego Wydziału Szkolnego (luty – czerwiec 1917).

W 1919 z ramienia PPS kandydowała bezskutecznie do Sejmu Ustawodawczego. W okresie międzywojennym pracowała jako nauczycielka potem była referentką Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, oraz inspektorką Szkoły Rodziny Wojskowej. Działała aktywnie w zawiązanych pod patronatem Aleksandry Piłsudskiej stowarzyszeniach pomocy bezdomnym i ubogim w Warszawie. Członkini polskiego wolnomularstwa. W latach 1932-1939 wiceprzewodnicząca Unii Polskich Związków Obrończyń Ojczyzny. Była również radną miasta stołecznego Warszawy (1934-1939) Członkini Wydziału Wykonawczego Komitetu Uczczenia Marszałka Piłsudskiego (1935). W 1938 została powołana przez Prezydenta Ignacego Mościckiego na urząd senatora II RP V kadencji, należała wówczas do Obozu Zjednoczenia Narodowego.

Po wybuchu drugiej wojny światowej, od 1939 roku działała w konspiracji jako łączniczka najpierw Komendy Głównej Służby Zwycięstwu Polski, od 30 czerwca 1940 Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej, następnie od 14 lutego 1942 Komendy Głównej Armii Krajowej. Jej mieszkanie w Warszawie, przy ul. Barskiej 5 było w r. 1942 miejscem odpraw Komendy Głównej AK, spotkań z kolejnymi Delegatami Rządu na Kraj Cyrylem Ratajskim i Janem Piekałkiewiczem, a także przywódcami stronnictw politycznych.

W czasie powstania warszawskiego była łączniczką dowódcy Oddziału I (Organizacyjnego) Komendy Głównej Armii Krajowej ppłk. Antoniego Sanojcy. Poległa 23 września 1944 na ul. Marszałkowskiej przenosząc rozkaz. Po ekshumacji i została pochowana 17 IV 1945 na cmentarzu Powązkowskim (kw. 343, rząd I, grób 5). Pośmiertnie została mianowana podporucznikiem. Z małżeństwa z Antonim Sujkowskim miała dwóch synów: Zbigniewa (1898-1954) i Bogusława (1900-1964)

Odznaczona Krzyżem Niepodległości (1931), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

Przypisy

Bibliografia

Mirosław Sulej, Sujkowska z Chmieleńskich Helena (1872—1944), Polski Słownik Biograficzny t. 45, Warszawa-Kraków 2007-2008, s. 381-382

The contents of this page are sourced from Wikipedia article on 23 Feb 2020. The contents are available under the CC BY-SA 4.0 license.
comments so far.
Comments
From our partners
Sponsored
arrow-left arrow-right instagram whatsapp myspace quora soundcloud spotify tumblr vk website youtube pandora tunein iheart itunes