![](https://pplstatic.nyc3.cdn.digitaloceanspaces.com/static/images/dummy-gradient.jpg)
![Josiah Thomas Jones](https://pplstatic.nyc3.cdn.digitaloceanspaces.com/static/images/dummy.jpg)
Josiah Thomas Jones
Quick Facts
Biography
Gweinidog Ymneilltuol, awdur a chyhoeddwr Radicalaidd oedd Josiah Thomas Jones (23 Medi 1799 – 26 Ionawr 1873). Roedd yn werinwr i'r carn a gredai mewn cyflwyno gwybodaeth i werin ei wlad. Ei gyhoeddiad mwayf adnabyddus heddiw yw Enwogion Cymru, geiriadur bywgraffyddol a gyhoeddwyd mewn dwy gyfrol yn 1867.
Bywgraffiad
Brodor o blwyf Clydai, Sir Benfro oedd Josiah Jones. Yn 14 oed aeth oddi cartref a bu'n gweithio mewn siop yn Arberth. Dechreuodd bregethu ac yn 1828 cafodd ei wneud yn weinidogPendref, Caernarfon. Bu yn y dref honno hyd 1836, lle dechreuodd gyhoeddi ac argraffu llyfrau Cymraeg. Yno bu ganddo ran yn Y Seren Ogleddol, dan olygyddiaeth Caledfryn. Symudodd i dref Merthyr Tudful a chychwyn newyddiadur Saesneg, sef y Merthyr and Cardiff Chronicle ond bu rhaid iddo adael oherwydd erledigaeth gan y meistri haearn a ofnai farn radicalaidd Josiah Jones. Dychwelodd i'r weinidogaeth ac ymgartrefu yng Nghaerfyrddin yn 1838. Sefydlodd wasg yno. Yn 1852 aeth i Aberdâr lle treuliodd weddill ei oes. Bu farw yno ganol nos 26/27 Ionawr, 1873.
Llyfryddiaeth ddethol
- Newyddiaduron
- Merthyr and Cardiff Chronicle
- Yr Odydd Cymraeg
- Y Gwron Cymreig
- Y Gweithiwr
- The Aberdare Times
- Llyfrau
- Daearyddiaeth Ysgrythyrol
- Geiriadur Bywgraffyddol Enwogion Cymru (Aberdâr, 2 gyfrol, 1867)